Tuesday, 16 December 2025

কেম্ব্ৰিজত এটা গ্ৰীষ্মকালীন দিন — Walking Through Time


আগষ্ট, ২০১৫ চনৰ কথা।
ৱৰ্থিঙৰ মোৰ হোটেলত সোনকালে ব্ৰেকফাষ্ট কৰিলোঁ, আৰু দিনটোৰ যাত্ৰালৈ ৰাওনা হ’লোঁ। গন্তব্যস্থান—কেম্ব্ৰিজ।
কেম্ব্ৰিজ, ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠিত কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাবে বিশ্ববিখ্যাত। ১২০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই বিশ্ববিদ্যালয়খনে ইংৰাজী ভাষী বিশ্বৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয় হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছে।
মানচিত্ৰত কেম্ব্ৰিজ, ইয়াত চিহ্নিত কৰা ঠাইবোৰলৈ মই যাব বিছাৰিছো।
ষ্টেচনলৈ খোজকাঢ়ি যোৱা পথটো তেতিয়ালৈকে চিনাকি হৈ পৰিছিল। এটা সময়ত ৰাস্তাটো পাৰ হ’বলৈ ছাবৱে (subway) ত প্ৰৱেশ কৰিলোঁ—আৰু তাতেই অভাৱনীয়ভাৱে শিল্পকলা বিচাৰি পালোঁ। দেৱালবোৰ আবৰি থকা উজ্জ্বল, প্ৰকাশভংগীমূলক ষ্ট্ৰীট আৰ্ট। মই থমকি ৰ’লোঁ, হাঁহি এটা মাৰি ফটো এখন তুলিলোঁ। কেতিয়াবা, সৰু কথা এটাও স্মৃতি হৈ পৰে।
ষ্টেছনলৈ যোৱা ছাবৱেত ষ্ট্ৰীট আৰ্ট।
ইংলেণ্ডৰ বেছিভাগ যাত্ৰাৰ দৰেই ই মোক প্ৰথমে লণ্ডনৰ মাজেৰে লৈ যাব।
লণ্ডনলৈ যোৱা ৰেলখনে মোক মসৃণভাৱে চহৰৰ মাজমজিয়ালৈ লৈ গ’ল— কিংছ ক্ৰছ ষ্টেচন, সদায় ব্যস্ত, সদায় গতিশীল। তাৰ পৰা আন এখন ৰেল। আন এক ছন্দ। এইবাৰ কেম্ব্ৰিজৰ ফালে।
ৰাতিপুৱা এঘাৰ মান বজাত মই কেম্ব্ৰিজত উপস্থিত হৈছিলোঁ।
আৰু সদায়ৰ দৰেই ঠাই এখন অন্বেষণ কৰাৰ মোৰ প্ৰিয় উপায় বাছি ললো— খোজকাঢ়ি যোৱাৰ।
ষ্টেচনৰ পৰা বহুত মানুহ খোজ কাঢ়ি গৈ আছে। ইয়াৰ মানুহে যথেষ্ট খোজ কাঢ়ে।
ময়ো মানুহৰ সোঁতত যোগ দিলোঁ, মানুহবোৰ ক’লৈ গৈ আছে সেইটো সঠিকভাৱে নাজানি ভিৰৰ পিছে পিছে যাবলৈ ধৰিলোঁ।
প্ৰথমে মোৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা ঠাইখন আছিল কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উদ্ভিদ উদ্যান। শান্ত অনুভৱ হৈছিল, প্ৰায় গতিৰ মাজত থমকি ৰোৱাৰ দৰে—সেউজীয়া, মুকলি আৰু ধুনীয়া।
কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উদ্ভিদ উদ্যান।
তাৰ পৰাই মই Church of Our Lady and the English Martyrs ৰ ফালে আগবাঢ়িলোঁ, ইয়াৰ গঠন ওখ আৰু জটিলভাৱে থিয় হৈ আছিল।
ফিটজৱিলিয়াম সংগ্ৰহালয় (The Fitzwilliam Museum) ত বিখ্যাত চিত্ৰ, ইজিপ্ত, গ্ৰীক আৰু ৰোমান প্ৰাচীন সামগ্ৰী, বিৰল পাণ্ডুলিপি, মুদ্ৰা আৰু প্ৰয়োগ কলাকে ধৰি ডেৰ লাখতকৈ অধিক বস্তুৰ বিশাল সংগ্ৰহ আছে। ই কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰধান কলা আৰু প্ৰাচীন সামগ্ৰী সংগ্ৰহালয়।
ইতিহাস আৰু শিল্পই মোক লেহেমীয়া কৰিবলৈ দি মই ভিতৰত কিছু সময় কটালোঁ।
ফিটজৱিলিয়াম সংগ্ৰহালয়।
আৰু তাৰ পিছত, কেম্ব্ৰিজ সঁচাকৈয়ে আৰম্ভ হ’ল।
ট্ৰাম্পিংটন ষ্ট্ৰীটৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি গৈ এটাৰ পিছত এটাকৈ ঐতিহাসিক অট্টালিকা পাৰ হৈ গ’লোঁ— পিটাৰহাউচ, পেমব্ৰুক কলেজ, ছেইণ্ট কেথাৰিন কলেজ আৰু কৰ্পাছ ক্ৰীষ্টি কলেজ।
এই সকলোবোৰ সুপৰিচিত কলেজ। প্ৰত্যেকেই যেন নিজৰ নিজৰ পৰিচয়, নিজৰ নিজৰ নিস্তব্ধ গৌৰৱ কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছিল।
১২৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পিটাৰহাউছ, কেম্ব্ৰিজৰ কলেজবোৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি।
পিটাৰহাউচ কলেজৰ অট্টালিকাবোৰ ইমানেই ধুনীয়া যে মই ফটো এখনৰ তোলাৰ বাবে তৎপৰ হৈ মোৰ চেলফি ষ্টিকটো উলিয়ালো।
১০ লাখ পাউণ্ড ব্যয়ৰে নিৰ্মিত কৰ্পাছ ঘড়ী (The Corpus Clock), যাক ফৰিং ঘড়ী (the Grasshopper Clock) বুলিও কোৱা হয়, ই কেৱল এটা টাইমপিছ নহয়—ই সময়ে প্ৰকৃততে কেনেকৈ কাম কৰে তাৰ এক আকৰ্ষণীয় সোঁৱৰণী।
পৰম্পৰাগত মুখ বা হাত অবিহনে ডিজাইন কৰা এই ঘড়ীটোৰ অনিয়মিত গতিয়ে সময় যে সদায় স্থিৰ বা অনুমানযোগ্য নহয় আৰু জীৱনৰ খলা-বমা ছন্দক প্ৰতিফলিত কৰে।
The Corpus Clock ৰ সন্মুখত থিয় হৈ মই এখন ফটো ক্লিক কৰিলোঁ।
তাৰ পিছত আহিল কিংছ পেৰেড (King's Parade), য’ত মই পালোঁ ৰাজকীয় কিংছ কলেজ (King's College) আৰু শ্বাসৰুদ্ধ কৰা কিংছ কলেজ চেপেল (King's College Chapel)। ইয়াত থিয় হৈ মোৰ নিজকে সৰু যেন লাগিল।
পৰ্যটনৰ এটা প্ৰধান কেন্দ্ৰ কিংছ পেৰেড, কেম্ব্ৰিজৰ এটা প্ৰিমিয়াৰ, কেন্দ্ৰীয় ৰাস্তা, কিংছ কলেজ চেপেল আৰু চেনেট হাউছকে ধৰি ঐতিহাসিক স্থাপত্যৰ বাবে বিখ্যাত।
কিংছ পেৰেডত ৰৈ মই ইয়াত ঘূৰি ফুৰা বিভিন্ন ধৰণৰ মানুহ পৰ্যবেক্ষণ কৰিলোঁ।
কিংছ কলেজ চেপেল (The King's College Chapel) ক ইংৰাজী গথিক স্থাপত্যৰ অন্যতম উত্তম উদাহৰণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াত বিশ্বৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ফেন ভল্ট আছে, আনহাতে ইয়াৰ ষ্টেইনড গ্লাছৰ খিৰিকী আৰু কাঠৰ চান্সেল স্ক্ৰীণক সেই যুগৰ উন্নতমানৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।
কিংছ কলেজ চেপেল ভিতৰৰ অংশ
ওচৰতে থিয় হৈ আছিল গ্ৰেট ছেইণ্ট মেৰী চাৰ্চ (Great St. Mary's Church) আৰু গনভিল আৰু কেয়াছ কলেজ (Gonville and Caius College), যিয়ে প্ৰতিটো ৰাস্তাৰে বৈ যোৱা যেন লগা ইতিহাসৰ ছন্দটোক আৰু অধিক জোৰদাৰ কৰি তুলিছিল।
গনভিল এণ্ড কেয়াছ কলেজক musical college হিচাপে জনা যায়, বিশেষকৈ ইয়াৰ সক্ৰিয় সংগীত সমাজ আৰু বিখ্যাত কলেজ কোৰাছ দলৰ বাবে।
গনভিল আৰু কেয়াছ কলেজ।
তাৰ পৰা ওলাই আহি মই ট্ৰিনিটি লেন (Trinity Lane) ত বিচৰণ কৰিলোঁ—এটা সৰু পথ য’ত দুয়োফালে ঐতিহাসিক অট্টালিকাবোৰ ওপৰলৈ উঠিছে, যেন আপোনাক শতিকাৰ কাহিনীবোৰৰ ভিতৰত লাহে লাহে আবদ্ধ কৰি ৰাখিছে। ই বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ মহাবিদ্যালয়ক সংযোগ কৰে।
ট্ৰিনিটি লেনত মই, লক্ষ্যহীনভাৱে বিচৰণ কৰিছো।
আৰু তাৰ পাছত হঠাতে ট্ৰিনিটি কলেজ (Trinity College) ৰ মূল ক’ৰ্ট, গ্ৰেট ক’ৰ্ট (the Great Court) ত আকৌ ঠাইখিনি মুকলি হ’ল।
ট্ৰিনিটি কলেজ আটাইতকৈ ধনী আৰু কেম্ব্ৰিজৰ অন্যতম বৃহৎ কলেজ হিচাপে পৰিচিত, ই অপৰিসীম শৈক্ষিক শক্তিৰ বাবে সুনাম অৰ্জন কৰে।
শ্ৰীনিবাস ৰামানুজন, জৱাহৰলাল নেহৰু, ৰাজীৱ গান্ধী, অমৰ্ত্য সেন আদি বহুতো বিখ্যাত ভাৰতীয় ব্যক্তিয়ে ইয়াত অধ্যয়ন কৰিছিল।
অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ বিজ্ঞানী আইজাক নিউটনেও ট্ৰিনিটি কলেজত অধ্যয়ন কৰিছিল, য’ত এতিয়াও তেওঁৰ মাধ্যাকৰ্ষণ তত্ত্বক অনুপ্ৰাণিত কৰা বিখ্যাত আপেল গছজোপাৰ বংশধৰ বুলি কোৱা এজোপা আপেল পোৱা যায়।
ট্ৰিনিটি কলেজ।
অলপ দূৰলৈ খোজ কাঢ়ি গৈ ছেইণ্ট জনছ (St. John's) কলেজ পালো, বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ অন্যতম বৃহৎ আৰু ধনী কলেজ। আমাৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ড° মনমোহন সিঙে ইয়াত অৰ্থনীতি বিষয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল।
এটা সময়ত ঘূৰি ঘূৰি ভোক লগাত মই The Mitre ত ভৰি দিলোঁ।
এই ১৫০ বছৰীয়া সুপৰিচিত আইকনিক ব্ৰিটিছ পাবত বিভিন্ন ধৰণৰ খাদ্য সামগ্ৰী যেনে চেণ্ডুইচ, চূপ, পাই, ফিচ এণ্ড চিপছ, বাৰ্গাৰ, বুফে ডিচ, হট ড্ৰিংকছ আৰু এলকহলিক আৰু চফ্ট দ্ৰিঙ্কচ্ পৰিবেশন কৰা হয়। মই বাৰ্গাৰ আৰু ক্ৰেনবেৰীৰ ৰস খালোঁ।
ই কেৱল এটা ষ্টপতকৈও বেছি আছিল—এয়া আছিল এক অভিজ্ঞতা। অলপ জিৰণি, বহিবলৈ, পৰ্যবেক্ষণ কৰিবলৈ, কেৱল পাৰ হৈ যোৱা দৰ্শনাৰ্থী এজনতকৈ ঠাইখনৰ অংশ বুলি অনুভৱ কৰিবলৈ এটা মুহূৰ্ত।
The Mitre, দেখাত বৰ ধুনীয়া।
অৱশেষত মোৰ খোজবোৰে মোক নদীৰ ফালে লৈ গ’ল।
কুইছাইড (Quayside) ৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি গৈ থাকোঁতে চহৰখনক বেলেগ কোণৰ পৰা দেখিলোঁ—পানীত প্ৰতিফলিত, গতিবিধিৰ দ্বাৰা কোমল হৈ পৰা।
কুইছাইড হৈছে কেম (Cam) নদীৰ কাষৰ এটা ঐতিহাসিক, নদীৰ পাৰৰ অঞ্চল, পৰ্যটন, অবসৰ আৰু উন্নতমানৰ খাদ্যৰ বাবে এক ব্যস্ত কেন্দ্ৰ। ই পৰম্পৰাগত পাণ্টিং, টেৰেচ ডাইনিং থকা ৰেষ্টুৰেণ্ট, আৰু ঐতিহাসিক পাব, স্থানীয় আৰু পৰ্যটক উভয়ৰে বাবে জনপ্ৰিয়।
Teri Aki Restaurant and Bar, কোৱাইছাইডৰ এখন জাপানীজ ৰেষ্টুৰেণ্ট।
ৰিভাৰ কেমত নাওত উঠি ফুৰিবলৈ যোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লোঁ, তেওঁলোকে ইয়াক পাণ্টিং বুলি কয়।
পাণ্টিঙৰ এটা বিশেষ আকৰ্ষণ আছে। নাওখন লাহে লাহে, প্ৰায় অনিচ্ছাকৃত ভাৱে যোৱাৰ দৰে গতি কৰে, সকলো লক্ষ্য কৰিবলৈ সময় দিয়ে—দলং, গছ, নদীৰ কাষত ৰূপৱতীভাৱে থিয় হৈ থকা কলেজৰ পিছফালৰ অংশ।
কেম নদীত পাণ্টিঙৰ বাবে মানুহে অপেক্ষা কৰি আছে।
ইয়াৰ পিছত নদীৰ কাষৰ কাঠৰ সৰু সৰু দলংবোৰেৰে খোজ কাঢ়ি নিজৰ গতিৰে দৃশ্য উপভোগ কৰিলোঁ।
আৰু তাৰ পিছত, মই বহিলোঁ।
কেম নদীৰ পাৰত। আন মানুহৰ মাজত, যিসকলেও যেন একে কামেই কৰি আছিল। মাত্ৰ বহি আছিল।
ইমান খোজ কঢ়াৰ পিছত ইয়াক প্ৰাপ্য যেন লাগিল। আৰু গভীৰ শান্তিপূৰ্ণ।
কেম নদীৰ কাষৰ কাঠৰ সৰু খোজকঢ়া দলং।
মই সময়লৈ চালোঁ, ইতিমধ্যে পাঁচটা বাজিছে।
মোৰ আন এটা পৰিকল্পনা আছিল— সন্ধিয়াটো লণ্ডনত কটোৱাৰ। গতিকে লাহে লাহে কেম্ব্ৰিজ এৰি ষ্টেচনৰ ফালে উভতি যাবলৈ ধৰিলোঁ।
অলপ অপেক্ষাৰ অন্তত লণ্ডনলৈ উভতি অহা ট্ৰেইনত উঠি লণ্ডনত সন্ধিয়াটো সুন্দৰকৈ কটালোঁ।
ৱৰ্থিংলৈ উভতি আহোঁতে মাজনিশা হৈছিল।
প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰাতি ইমান দেৰিকৈ অকলে খোজ কাঢ়িলোঁ। ৰাস্তাবোৰ অধিক নিস্তব্ধ আছিল, তথাপিও খালী নাছিল। কেইখনমান পাব (pub) এতিয়াও মাত আৰু হাঁহিৰে জীৱন্ত হৈ আছিল।
মনে মনে অলপ ভয় লাগিল—কিন্তু বাহ্যিক ভাৱ-ভঙ্গীত সেইটো প্ৰকাশ নকৰিলো।
মই স্থিৰভাৱে খোজ কাঢ়িলোঁ। আত্মবিশ্বাসেৰে।
আৰু অৱশেষত যেতিয়া মই মোৰ হোটেলখন নিৰাপদে আহি পালোঁ, তেতিয়াহে মই সকাহ পালোঁ।
এটা যথেষ্ট দীঘলীয়া দিন আছিল।

No comments:

Post a Comment

Fitzwilliam Museum

Coming Soon