Portsmouth - প্ৰকৃতিপ্ৰেমীৰ বাবে এটা উপকূলীয় আশ্ৰয়স্থল

ব্ৰিটেইনৰ প্ৰধান নৌ যুদ্ধ বাহিনী ৰয়েল নেভিৰ ঐতিহাসিক ঘৰ আৰু বিশ্বৰ আটাইতকৈ পুৰণি শুকান ডক (dry dock) হিচাপে পৰ্টছমাউথ বিখ্যাত। ই ব্ৰিটেইনৰ একমাত্ৰ দ্বীপ চহৰ আৰু ৱৰ্থিঙৰ পৰা মাত্ৰ প্ৰায় ৬০ কিলোমিটাৰ দূৰত।

ৰাতিপুৱাই প'ৰ্টছমাউথ অভিমুখে ৰেলত উঠিলোঁ।
ইংলেণ্ডত ৰে’ল যাত্ৰাত নিৰৱে আৰামদায়ক কিবা এটা আছে। স্থিৰ ছন্দ, পাৰ হৈ যোৱা পথাৰবোৰ, নতুন ঠাইলৈ লাহে লাহে কঢ়িয়াই নিয়াৰ অনুভৱ।

ৰেলখন পৰ্টছমাউথৰ ওচৰ পোৱাৰ লগে লগে কিবা এটা সলনি হ’বলৈ ধৰিলে।
পৰ্টছমাউথৰ বেছিভাগেই পৰ্টছিয়া দ্বীপত অৱস্থিত। ৰেলৰ খিৰিকীৰে দুয়োফালে পানীৰ টুকুৰাবোৰ দেখা গ’ল—কেতিয়াবা দূৰৈত, কেতিয়াবা অভাৱনীয়ভাৱে ওচৰত। ৰেলখনে যেন এই পৰিৱৰ্তিত প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ ওপৰেৰে লাহে লাহে পিচলি গৈ আছে।

মানচিত্ৰত প'ৰ্টছমাউথ, চিহ্নিত কৰা ঠাইবোৰ মোৰ ভ্ৰমণৰ গন্তব্যস্থান।

ষ্টেচনৰ ঠিক ওচৰতে পৰ্টছমাউথ হিষ্ট’ৰিক ডকয়াৰ্ডৰ ফালে আকৰ্ষিত হ’লোঁ।
সেই বিশাল জাহাজবোৰৰ দৃশ্য—নিস্তব্ধ, আৰু মৰ্যাদাপূৰ্ণ—প্ৰায় অতিবাস্তৱ যেন লাগিল। সেইবোৰ কেৱল জাহাজ নাছিল; তেওঁলোকে নিজৰ ভিতৰত সময় কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছিল।

Historic Dockyard

দূৰৈৰ পৰাও এটা ওখ গঠনে মোৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিলে— স্পিনেকাৰ টাৱাৰ (Spinnaker tower)। আকাশৰ বিপৰীতে ওখকৈ থিয় হৈ আছিল।
মই তালৈ গৈ ওপৰলৈ উঠিলো।
ওপৰৰ পৰা পৰ্টছমাউথখন সম্পূৰ্ণৰূপে দেখা যায়। সাগৰখন অন্তহীনভাৱে বিস্তৃত হৈছিল, তলত জাহাজবোৰে লাহে লাহে গতি কৰিছিল আৰু চহৰখন একে সময়তে বিশাল আৰু অন্তৰংগ দুয়োটা অনুভৱ হৈছিল। কেইমুহূৰ্তমানৰ বাবে মই মাত্ৰ থিয় হৈ থাকিলোঁ, সকলোবোৰ চাই।

স্পিনেকাৰ টাৱাৰ।

গুনৱাৰ্ফ কুৱেজ (Gunwharf Quays) গতিবিধিৰ সৈতে সজীৱ আছিল—দোকান, মানুহ, ৰং, কথা-বতৰা। নিজৰ এখন পৃথিৱী যেন লাগিল।
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্ৰেণ্ডসমূহে খোজকাঢ়ি যোৱা পথবোৰত শাৰী পাতিছিল, যাৰ ফলত ঠাইখন বজাৰ কৰা লোকসকলৰ বাবে এক প্ৰকাৰৰ স্বৰ্গলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।

ইয়াৰ দোকানবোৰ।

ব্ৰিটেইনৰ পৰ্টছমাউথ হাৰ্বাৰত অৱস্থিত ই এটা প্ৰিমিয়াৰ ৱাটাৰফ্ৰন্ট ডিজাইনাৰ আউটলেট, শ্বপিং আৰু অৱকাশৰ গন্তব্যস্থান, ইয়াত ৯০ টাতকৈও অধিক ষ্ট'ৰ, ৩০+ ৰেষ্টুৰেণ্ট, আৰু মনোৰঞ্জনৰ বিকল্প উপলব্ধ।

Gunwharf Quays, দোকানবোৰ বৰ ভাল লাগিল।

কিন্তু মোৰ দৃষ্টি অধিক আকৰ্ষণ কৰা কথাটো আছিল এটা সৰু পুল য’ত ল’ৰা-ছোৱালীয়ে জল ক্ৰীড়া উপভোগ কৰি আছিল—হাঁহিছিল, নিজৰ আনন্দত সম্পূৰ্ণৰূপে হেৰাই গৈছিল।
বেঞ্চ এখন বিচাৰি বহি, আইচক্ৰীম খাই খাই সিহঁতৰ খেল চাই থাকিলোঁ।

আমাৰ দেশত, সেই সময়ত, এই ধৰণৰ খেল মই দেখা নাছিলো।

সেই সজীৱ স্থানৰ পৰা ওলাই আহি মই খোজ কাঢ়ি চাৰ্লছ ডিকেন্সৰ (এজন প্ৰখ্যাত ব্ৰিটিছ ঔপন্যাসিক) জন্মস্থানলৈ যাবলৈ ধৰিলোঁ।
এটা সাধাৰণ ঘৰ। নীৰৱ। অনাড়ম্বৰ।
আৰু তথাপিও ই বহন কৰিছিল এজন মহান গল্পকাৰৰ আৰম্ভণি। নিমিষতে মোৰ মনটো ঘূৰি গ’ল অলিভাৰ টুইষ্টলৈ (Oliver Twist)— সেই স্কুলীয়া দিনবোৰ, ডিকেন্সৰ জগতখনৰ সৈতে সেই প্ৰথম মুখামুখিবোৰ।

তাত থিয় হৈ এনে লাগিল যেন অতীত আৰু বৰ্তমানৰ মাজত এখন সেঁতু নিৰ্মিত হৈছে—কাহিনী এটা পঢ়ি থকা এজন যুৱ ছাত্ৰ আৰু এজন ভ্ৰমণকাৰীৰ মাজত, সেই কাহিনীটো এসময়ত য’ত আৰম্ভ হৈছিল তাতেই থিয় হৈ থকা।

আমি সৰুতে পঢ়া কাহিনী Oliver Twist অৰ লিখক Charles Dickens জন্ম হোৱা ঘৰটো, এতিয়া এটা সংগ্ৰহালয়লৈ পৰিবৰ্তন কৰা হৈছে।

খোজ কাঢ়ি গৈ থাকোঁতে দূৰৈত এটা সমাৱেশ লক্ষ্য কৰিলোঁ।
কৌতুহলে মোক ওচৰ চপাই লৈ গ’ল।

মই জানিবলৈ পালোঁ যে এয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চিলা মহোৎসৱ (International Kite Festival)।
পথাৰখন ৰঙেৰে সজীৱ হৈ আছিল—কল্পনা কৰিব পৰা প্ৰতিটো আকৃতি আৰু আকাৰৰ চিলা আৰু বেলুন। কিছুমান সৰু, আন কিছুমান ডাঙৰ আৰু প্ৰায় বিশ্বাস কৰিব নোৱাৰা।
আৰু তাৰ পিছত এটা এটাকৈ চিলাবোৰ আকাশত উৰিবলৈ ধৰিলে।
আকাশখন লাহে লাহে ৰং আৰু আনন্দৰে ভৰি পৰিল। কিছু সময়ৰ বাবে মই মাত্ৰ থিয় হৈ থাকিলোঁ, মন্ত্ৰমুগ্ধ হৈ, ওপৰলৈ চাই, এনে লাগিল যেন মই কিবা এটা যাদুকৰী অভিজ্ঞতা লাভ কৰিছো।

ৰঙীন চিলা আৰু বেলুনেৰে আকাশ ভৰি পৰিছে।

মই খোজ কাঢ়ি গৈ থাকিলোঁ প'ৰ্টছমাউথ চহৰৰ দক্ষিণ অংশ চাউথছিৰ (Southsea) ফালে।
তাত ওচৰৰ সংগ্ৰহালয় আৰু মুকলি সাগৰৰ পাৰৰ লগতে ১৬ শ শতিকাৰ চাউথছি দুৰ্গ চালো। পৰিৱেশটো আকৌ বেলেগ অনুভৱ হ’ল—শান্ত, যেন দিনটো নিজেই লেহেমীয়া হৈ আহিছে।

চাউথছি দুৰ্গ

গোটেই দিনটো সাগৰখন লগতে আছিল—কেতিয়াবা দূৰৈত, কেতিয়াবা ওচৰত, সদায় উপস্থিত।

চাউথছিত সাগৰৰ কাষত। শুদ্ধ বতাহ, পৰিষ্কাৰ ঠাই। লাহে লাহে খোজ কাঢ়ি, শিলবোৰৰ ওপৰত বহি, মই নিজকে ৰিচাৰ্জ কৰি ললোঁ।

ডাঙৰ ডাঙৰ জাহাজ দেখিলোঁ। জাহাজত যাত্ৰা কৰাৰ ইচ্ছা মোৰ আছিল যদিও হৈ নুঠিল। হয়তো কেতিয়াবা পিছত ...

ডাঙৰ জাহাজ।

অৱশেষত ঘূৰি অহাৰ সময় হ’ল। মই খোজ কাঢ়ি ষ্টেচনলৈ উভতি যাবলৈ ধৰিলোঁ।

ৰাস্তাত এটা টেংক দেখা পালোঁ, ফটো এখনৰ বাবে পোজ দিলোঁ।

কিছুসময় খোজকাঢ়ি ভাগৰুৱা হৈ পৰিলো, চাগে আজি বেছিকৈ খোজ কাঢ়িলো। ষ্টেচনৰ ফালে যোৱা বাছ এখনত উঠিলোঁ, যিয়েই নহওক মোৰ হাতত সাপ্তাহিক বাছ পাছটো আছিল।
ৱৰ্থিংলৈ উভতি অহা ৰেল যাত্ৰাটো আৰু নিস্তব্ধ যেন লাগিল।

Seven Sisters অৰ চক মাটিৰ পাহাৰ: Nature's Masterpiece

ব্ৰিটেইনৰ ইষ্ট ছাচেক্সৰ চেভেন চিষ্টাৰছ (Seven Sisters), দক্ষিণ ইংলেন্ডৰ Brighton অৰ ওচৰৰ এখন ঠাই, ই চক-মাটিৰে নিৰ্মিত পাহাৰৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াত ৭ খন চক-মাটিৰ পাহাৰ আছে।
চাউথ ডাউন্স (South Downs) ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ভিতৰত অৱস্থিত এই ঠাইখনৰ সুন্দৰ দৃশ্যপট, জনপ্ৰিয় চিত্ৰগ্ৰহণৰ স্থানৰ বাবে বিখ্যাত। হেৰী পটাৰৰ দৰে অগণন ছবিত এই ঠাইখন দেখা যায়।

বৰ্তমান মই ৱৰ্থিংত আছো। বহুদিনৰ পৰা এই ঠাইখনলৈ যোৱাৰ পৰিকল্পনা কৰি আছিলো আৰু এটা শনিবাৰে ইয়ালৈ ভ্ৰমণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিলো।
মই ৰাতিপুৱাই ব্ৰাইটন অভিমুখে বাছ এখনত উঠিলোঁ। বতৰটো ৰাতিপুৱাৰ পৰাই অলপ গোমোঠা হৈ আছিল আৰু কিছু সময়ৰ পিছত বৰষুণ দিবলৈ ধৰিলে। মই ব্ৰাইটনত আন এখন বাছত উঠি চেভেন চিষ্টাৰছৰ ফালে গ’লোঁ। প্ৰায় এঘণ্টা সময় লাগিল আৰু মই চেভেন চিষ্টাৰছ কাউণ্ট্ৰী পাৰ্ক ষ্টপেজত নামিলোঁ।

প্ৰচণ্ড বৰষুণ দিবলৈ ধৰিলে। মই ভিজিটৰ চেণ্টাৰৰ (visitor centre) ফালে আগবাঢ়িলোঁ। ভিজিটৰ চেণ্টাৰটো মানুহেৰে ভৰি পৰিছিল। বৰষুণৰ বাবে কোনো বাহিৰলৈ ওলোৱা নাছিল আৰু বহিবলৈ অলপো ঠাই নাছিল।
মই কিছু সময় অপেক্ষা কৰিলো, কিন্তু বৰষুণ নকমেহে নকমে। অৱশেষত বৰষুণৰ মাজেৰে খোজ কাঢ়ি যোৱা কিছুমান ব্যক্তিৰ পিছে পিছে খোজ কাঢ়িবলৈ ধৰিলোঁ—চেভেন চিষ্টাৰছ পাৰ্কৰ ফালে।

চক-মাটিৰ পাহাৰ চাবলৈ ভিজিটৰ চেণ্টাৰৰ পৰা প্ৰায় ২.৫ কিমি বাট খোজ কাঢ়িব লাগে। মই লগত লৈ ফুৰা ছাতিটো খুলিলোঁ, বৰষুণৰ পৰা সুৰক্ষিত কৰিবলৈ মোৰ বেগটো সম্পূৰ্ণৰূপে ঢাকি দিলোঁ—ইয়াত মোৰ কেমেৰা আৰু মোবাইল আছে। মুকলি পথাৰ আৰু সৰু পাহাৰৰ মাজে মাজে মই খোজ কাঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰিলো।
চাউথ ডাউন্স ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ বিশাল মুকলি ঠাইত ভৰি দিওঁতে প্ৰথমে লক্ষ্য কৰিলোঁ ইয়াৰ প্ৰচণ্ড বতাহ। গছবোৰ নীৰৱ সাক্ষী হিচাপে থিয় হৈ আছিল, বহুতেই এটা দিশত বেঁকা হৈ পৰিছিল, যেন বহু আগতেই সিহঁতে আত্মসমৰ্পণ কৰিছিল।

প্ৰচণ্ড বতাহৰ বাবে গছবোৰ স্থায়ীভাৱে বেঁকা হৈ গৈছে।

মই যিমানে আগবাঢ়ি গৈ আছো সিমানেই বতাহ বৰষুণ বাঢ়িবলৈ ধৰিলে। মই ছাতিটোৰে নিজকে বৰষুণৰ পৰা বচাবলৈ আপ্ৰাণ চেষ্টা চলালো। কিন্তু এটা সময়ত সিয়ো লগ এৰিলে, বতাহৰ কোবত ছাতি মোৰ হাতৰ পৰা উৰি বহুত দুৰলৈ গুচি গ'ল, মই ওভতাই আনিব নোৱাৰিলো।

মোৰ লগত কেমেৰা আৰু মোৱাইল আছে, সেইকেইতা তিতাৰ ভয়ত মই ওচৰৰে এজোপা গছৰ তলত আশ্ৰয় ললো।
গছজোপা সৰু, বেছি ডাল আৰু পাত নাই, কিন্তু যি ঠাইত ডাঙৰ গছ নাথাকে তাত এড়া গছেই ডাঙৰ গছ। সেয়েহে মই গছৰ তলত ৰলো, ওপৰৰ পৰা বৰষুণৰ টোপ মোৰ গাত পৰি থাকিল যদিও কেমেৰা আৰু মোৱাইল নিতিতিল। মোৰ চোলা পেন্ট সম্পূৰ্ণ তিতিল।

মোক আশ্ৰয় দিয়া গছজোপা

বৰষুণ কমালৈ ৰৈ ৰৈ আমনি লগাত লগত থকা খোৱা বস্তুৰ টোপোলা খুলিলো, Coca-Cola can আৰু লগত dry fruits আৰু apple pie. প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশত বস্তুখিনি বেয়া নালাগিল।
কিছু সময় পিছত বৰষুণ কমিল, মই গছজোপাক ধন্যৱাদ জনাই গন্তৱ্য স্থানলৈ ৰাওনা হলো।

মুকলি পথাৰৰ মাজে মাজে খোজকাঢ়ি গৈ আছো

বাটত ক’ৰবাত মই Chukmere নদীখন লগ পালোঁ। লাহে লাহে, প্ৰায় চিন্তাশীলভাৱে, কোমল বেঁকাকৈ ভূমিৰ মাজেৰে নদীখন আগবাঢ়িছিল। ইয়াত কিবা এটা শান্তিদায়ক আছিল—যেন ইয়াৰ কোনো তৎপৰতা নাছিল।

Chukmere নদী

ইয়াৰ পথ অনুসৰণ কৰি মোক Chukmere heaven লৈ গ’ল, য’ত অৱশেষত নদীখনে সাগৰৰ সৈতে মিলিত হয়।
আৰু সেই মিলন ... কাব্যিক অনুভৱ হৈছিল। অস্থিৰ সাগৰত মিলি যোৱা নদীখনৰ নীৰৱতা, যেন দুখন বেলেগ বেলেগ পৃথিৱীয়ে সহাৱস্থান কৰিবলৈ শিকিছে। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক দৃশ্য বৰ মনোৰম।

Chukmere heaven

তাৰ পাছত প্ৰায় হঠাতে ঠাইখন মুকলি দেখা গʼল—আৰু তাতেই আছিল, বগা চক-মাটিৰ পাহাৰ।
এইবোৰ ধূসৰ আকাশৰ বিপৰীতে ওখকৈ থিয় হৈ আছিল, বৰষুণৰ ফলত সিহঁতৰ উজ্জ্বলতা কোমল হৈ পৰিছিল।
সিহঁতৰ তলত সাগৰৰ পাৰখন বিস্তৃত হৈ আছিল, ঢৌবোৰে এটা স্থিৰ ছন্দৰে বাগৰি আছিল। কোনো কোলাহল নাই, কোনো ভিৰ নাই—মাত্ৰ পানীয়ে মাটি লগ পোৱাৰ শব্দ, বাৰে বাৰে।

চক-মাটিৰ পাহাৰ

ঠাইখন বৰ ধুনীয়া আৰু শান্ত,। মই চক মাটিৰ পাহাৰৰ ওচৰলৈ গৈ তাক অন্বেষণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছো। পাহাৰ বগা ৰঙৰ আৰু দেখাত অতি ধুনীয়া।

চক-মাটিৰ এখন পাহাৰ , সেইবোৰৰ ওচৰতে বিভিন্ন ভংগীমাৰে বহুত ফটো তুলিলো।

ইতিমধ্যে বৰষুণ বন্ধ হৈ গৈছে আৰু ৰ’দ ওলাইছে। এটা সুখকৰ দিন আৰম্ভ হৈছে। লাহে লাহে মানুহবোৰ গোট খাবলৈ ধৰিছে।
মই পাহাৰ, সাগৰৰ ওচৰে পাজৰে ইচ্ছামতে ফুৰিলো। মন শান্ত, পৰিতৃপ্ত হʼল।

চাউথ ডাউন্স ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত, ইয়াৰ ওচৰৰ ঠাইবোৰ অন্বেষণ কৰিলোঁ। তেওঁলোকৰ উদ্যানবোৰত কাঠৰ গেট আছে।

পিচত নদীৰ পাৰে পাৰে খোজকাঢ়ি খোজকাঢ়ি গৈ বাছ স্টপেজ পালোঁ আৰু Brighton লৈ ওভতি আহিলো।

নদীৰ পাৰে পাৰে

সেইদিনা মই বহুত খোজ কাঢ়িলোঁ, প্ৰায় ১০ কিলোমিটাৰ মান।

Highdown Gardens - শান্তি আৰু প্ৰকৃতিৰ এটা আশ্ৰয়স্থল

হাইডাউন গাৰ্ডেনছ (Highdown Gardens), হৈছে ৮.৫ একৰ ভূমিৰ এখন বিখ্যাত "চক বাগিচা", চক মাটিতো উদ্ভিদবোৰে ভালদৰে বৃদ্ধি হ’ব পাৰে বুলি প্ৰমাণ কৰিবলৈ ইয়াক সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ৱৰ্থিঙৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ দূৰত।

ৱৰ্থিঙৰ সেই নিখুঁত গ্ৰীষ্মকালীন শনিবাৰবোৰৰ ভিতৰত এটা আছিল—উজ্জ্বল, শান্ত আৰু নিৰৱে আমন্ত্ৰণ জনোৱা। মোৰ গন্তব্যস্থান আছিল হাইডাউন গাৰ্ডেন, গ’ৰিং-বাই-ছি (Goring-by-Sea) ৰ মোৰ ক্লায়েণ্টৰ অফিচৰ পৰা বেছি দূৰত নহয়।

সেই ঠাইলৈ পোনপটীয়াকৈ যোৱা কোনো বাছ মই বিচাৰি উলিয়াব পৰা নাছিলো। গতিকে বাছ এখনত উঠি গ’ৰিং-বাই-ছিলৈ গ’লোঁ, আৰু তাৰ পৰাই খোজ কাঢ়িবলৈ ধৰিলোঁ।
তেতিয়া Google Map নাছিল, গতিকে ইজন সিজনক সুধি গৈ আছো। মই লগত সদায় খোৱা পানী, ফল আৰু খোৱা বস্তু, ছাতি ৰাখিছিলো।

নতুন ঠাইত খোজ কঢ়াৰ কিবা এটাই সময় লেহেমীয়া কৰে। আপুনি অন্যথাই হেৰুৱাবলগীয়া কথাবোৰ লক্ষ্য কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।
বাটত এটা নিস্তব্ধ হাউছিং কমপ্লেক্স থিয় হৈ আছিল—পৰিপাটি, শান্তিপূৰ্ণ, প্ৰায় নিশ্চল।

বাটত এটা ধুনীয়া হাউছিং কমপ্লেক্স দেখিলোঁ

আৰু তাৰ পিছত অভাৱনীয়ভাৱে মোৰ কাষতে এখন ধাননি পথাৰ আহি ওলাল। সোণালী শস্যবোৰে লাহে লাহে দোল খাইছিল, সূৰ্য্যৰ পোহৰক এনেদৰে ধৰিছিল যে প্ৰায় চিনেমাৰ দৰে অনুভৱ হৈছিল।
ব্ৰিটেইনৰ দৰে উন্নত দেশ এখনত ধাননি পথাৰ এখন দেখি মই যথেষ্ট আচৰিত হৈছিলো, কিয় নাজানো !

ধাননি পথাৰ, দেখিবলৈ আমাৰ ইয়াৰ দৰেই

অলপ পিছতে ৰাস্তাটো ওপৰলৈ উঠিবলৈ ধৰিলে।
হাইডাউন হিল ডাঙৰ পাহাৰ নহয়—কিন্তু সেইদিনা, মৃদু ট্ৰেকিং কৰা যেন লাগিল। ৰাস্তাটো ওপৰলৈ একা বেঁকা, আমন্ত্ৰণজনক কিন্তু স্থিৰ, মোক প্ৰতিটো খোজৰ প্ৰতি সচেতন কৰি তুলিলে।
চাৰিওফালৰ পৰা সেউজীয়া আভাই মোক আৱৰি ধৰিলে। গছ-গছনি, জোপোহা, খোলা ঠাই— এনে লাগিছিল যেন প্ৰকৃতিয়ে মনে মনে সকলো দখল কৰি লৈছে।

আগলৈ যোৱা পথটো।

মোৰ খৰখেদা নাছিল। মাত্ৰ খোজৰ ছন্দ।

আৰু কিছু সময় খোজ কাঢ়ি গৈ ওপৰ পালোগৈ।
বাগিছাখন অন্বেষণ কৰিবলৈ ইচ্ছুক যিকোনো ব্যক্তিৰ বাবে মুকলি আছিল, কোনো প্ৰৱেশ মাচুল নাছিল।

বাগিচাত প্ৰৱেশ কৰিছো

ভিতৰত বাগিছাখনে লাহে লাহে নিজকে প্ৰকাশ কৰিলে।
বিভিন্ন জাতৰ গছ পুৰণি সংগীৰ দৰে থিয় হৈ আছিল।

বাগিছাখন বিভিন্ন গছ-গছনিৰে ভৰা।

ফুলবোৰে নিস্তব্ধ বিস্ফোৰণত ৰং যোগ কৰিছিল— স্নোড্রপ, ক্ৰকাছ, এনিমোন, ডেফডিল... আৰু পিছলৈ পেয়নি আৰু দাড়িযুক্ত আইৰিছৰ দৰে ফুল।

মই আগতে দেখা নোপোৱা এটা ফুল দেখিলোঁ।

বাগিচাখন অন্বেষণ কৰি সতেজতা অনুভৱ কৰিলোঁ। তাৰ সতেজ সেউজীয়া গছবোৰ চাই চাই মই মুগ্ধ হৈ পৰিলোঁ।

সতেজ গছ-বন। বিভিন্ন ঠাইত, মানুহৰ বাবে বেঞ্চ ৰখা হৈছিল।

বাগিচাখন অন্বেষণ কৰাৰ পিছত মই ঠাইখনৰ একেবাৰে ওপৰলৈ গ'লোঁ।
মই বহু দূৰলৈ চাব পাৰিলো—যথেষ্ট দূৰলৈকে যেন মই ক'ৰ পৰা আৰম্ভ কৰিছিলো পাহৰি যাব পাৰিলো।

বেঞ্চবোৰ সুচিন্তিতভাৱে ৰখা হৈছিল, যেন কোনোবাই সেই মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীক কি প্ৰয়োজন হ'ব পাৰে সেই কথা ঠিক বুজি পাইছে। বতাহজাক মোৰ কাষেৰে পাৰ হৈ যাবলৈ দি বহিলোঁ, নিজৰ লগত নিস্তব্ধতাৰ অনুভূতি এটা কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিলোঁ।

লগত সদায়ৰ দৰে কিছু খাদ্য লৈ আহিছিলোঁ—এটা আপেল, এটা কোকা-কোলাৰ কেন, এটা লেমন ড্ৰিজল কেক। বেঞ্চত বহি, দূৰলৈ চাই চাই, মনে মনে খালো—যিকোনো পৰিকল্পিত খাদ্যতকৈও বেছি সন্তুষ্টিদায়ক অনুভৱ হৈছিল।

পাহাৰৰ ওপৰত বেঞ্চ ৰখা হৈছিল।

কিন্তু দিনটো এতিয়াও শেষ হোৱা নাছিল। পাহাৰটো আৰু ইয়াৰ চৌপাশে যেন অধিক অন্বেষণৰ আহ্বান জনাইছিল, গতিকে মই খোজ কাঢ়ি গৈ থাকিলোঁ।

আৰু তেতিয়াই মই অভাৱনীয় কিবা এটাৰ সন্মুখীন হ’লোঁ—মিলাৰৰ সমাধি।
এইটো জন অলিভাৰৰ আছিল—যাক "মেড মিলাৰ" বুলি জনা যায়। মৃত্যুৰ ত্ৰিশ বছৰ আগতেই তেওঁ নিজৰ সমাধি বনাই থৈছিল।

পাহাৰৰ পৰা, এইবাৰ বেলেগ এটা পথেৰে, নামি যোৱাৰ লগে লগে দৃশ্য আকৌ সলনি হৈ গ’ল।
বাটৰ দুয়োকাষ কাঠৰ বেৰেৰে আবৃত। তাৰ ভিতৰত বিভিন্ন ৰং আৰু আকাৰৰ ঘোঁৰাবোৰ বান্ধি থোৱা দেখিলো।

ব্যক্তিগত মাটিত ভৰি দিয়া যেন লাগিল। হয়তো আছিলো, মই সম্পূৰ্ণ নিশ্চিত নাছিলোঁ।
কিন্তু কোনো বিঘিনিৰ লক্ষণ দেখা নগ'ল। মাথোঁ নিস্তব্ধ পথাৰ, কোমল জীৱ-জন্তু, আৰু এনে এটা পথ যিটোৱে খোজ কাঢ়ি যোৱাসকলক বিশ্বাস কৰা যেন লাগিছিল।
গতিকে মই আগবাঢ়িলোঁ।

ঘোৰা বান্ধি থৈছে।

পিচত অফিচৰ মানুহক সোধোতে গম পালো যে সেইবিলাক ব্যক্তিগত সম্পত্তি আৰু তাত ব্যক্তিগত সম্পত্তিত মানুহে নোসোমায়। মই আগলৈ সাৱধান হলো।

অৱশেষত বাটটোৱে মোক পুনৰ আৰম্ভ কৰা ঠাইৰ ফালে লৈ গ’ল।
একেটা বাছ ষ্টপ। একেটা ৰাস্তা।

আৰু হয়—এয়া আছিল আজিৰ বাবে এক দীঘলীয়া যাত্ৰা, খোজকাঢ়ি যোৱাৰ।
কিন্তু এনেকুৱা যাত্ৰা যি বহু সময়লৈ মনত থাকি যায়।

---

You can visit the site of Highdown Gardens.

কেম্ব্ৰিজত এটা গ্ৰীষ্মকালীন দিন — Walking Through Time

আগষ্ট, ২০১৫ চনৰ কথা।
ৱৰ্থিঙৰ মোৰ হোটেলত সোনকালে ব্ৰেকফাষ্ট কৰিলোঁ, আৰু দিনটোৰ যাত্ৰালৈ ৰাওনা হ’লোঁ। গন্তব্যস্থান—কেম্ব্ৰিজ।

কেম্ব্ৰিজ, ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠিত কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাবে বিশ্ববিখ্যাত। ১২০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই বিশ্ববিদ্যালয়খনে ইংৰাজী ভাষী বিশ্বৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয় হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছে।

মানচিত্ৰত কেম্ব্ৰিজ, ইয়াত চিহ্নিত কৰা ঠাইবোৰলৈ মই যাব বিছাৰিছো।

ষ্টেচনলৈ খোজকাঢ়ি যোৱা পথটো তেতিয়ালৈকে চিনাকি হৈ পৰিছিল। এটা সময়ত ৰাস্তাটো পাৰ হ’বলৈ ছাবৱে (subway) ত প্ৰৱেশ কৰিলোঁ—আৰু তাতেই অভাৱনীয়ভাৱে শিল্পকলা বিচাৰি পালোঁ। দেৱালবোৰ আবৰি থকা উজ্জ্বল, প্ৰকাশভংগীমূলক ষ্ট্ৰীট আৰ্ট। মই থমকি ৰ’লোঁ, হাঁহি এটা মাৰি ফটো এখন তুলিলোঁ। কেতিয়াবা, সৰু কথা এটাও স্মৃতি হৈ পৰে।

ষ্টেছনলৈ যোৱা ছাবৱেত ষ্ট্ৰীট আৰ্ট।

ইংলেণ্ডৰ বেছিভাগ যাত্ৰাৰ দৰেই ই মোক প্ৰথমে লণ্ডনৰ মাজেৰে লৈ যাব।
লণ্ডনলৈ যোৱা ৰেলখনে মোক মসৃণভাৱে চহৰৰ মাজমজিয়ালৈ লৈ গ’ল— কিংছ ক্ৰছ ষ্টেচন, সদায় ব্যস্ত, সদায় গতিশীল। তাৰ পৰা আন এখন ৰেল। আন এক ছন্দ। এইবাৰ কেম্ব্ৰিজৰ ফালে।

ৰাতিপুৱা এঘাৰ মান বজাত মই কেম্ব্ৰিজত উপস্থিত হৈছিলোঁ।
আৰু সদায়ৰ দৰেই ঠাই এখন অন্বেষণ কৰাৰ মোৰ প্ৰিয় উপায় বাছি ললো— খোজকাঢ়ি যোৱাৰ।

ষ্টেচনৰ পৰা বহুত মানুহ খোজ কাঢ়ি গৈ আছে। ইয়াৰ মানুহে যথেষ্ট খোজ কাঢ়ে।
ময়ো মানুহৰ সোঁতত যোগ দিলোঁ, মানুহবোৰ ক’লৈ গৈ আছে সেইটো সঠিকভাৱে নাজানি ভিৰৰ পিছে পিছে যাবলৈ ধৰিলোঁ।

প্ৰথমে মোৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা ঠাইখন আছিল কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উদ্ভিদ উদ্যান। শান্ত অনুভৱ হৈছিল, প্ৰায় গতিৰ মাজত থমকি ৰোৱাৰ দৰে—সেউজীয়া, মুকলি আৰু ধুনীয়া।

কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উদ্ভিদ উদ্যান।

তাৰ পৰাই মই Church of Our Lady and the English Martyrs ৰ ফালে আগবাঢ়িলোঁ, ইয়াৰ গঠন ওখ আৰু জটিলভাৱে থিয় হৈ আছিল।

ফিটজৱিলিয়াম সংগ্ৰহালয় (The Fitzwilliam Museum) ত বিখ্যাত চিত্ৰ, ইজিপ্ত, গ্ৰীক আৰু ৰোমান প্ৰাচীন সামগ্ৰী, বিৰল পাণ্ডুলিপি, মুদ্ৰা আৰু প্ৰয়োগ কলাকে ধৰি পাঁচ লাখতকৈ অধিক বস্তুৰ বিশাল সংগ্ৰহ আছে। ই কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰধান কলা আৰু প্ৰাচীন সামগ্ৰী সংগ্ৰহালয়।
ইতিহাস আৰু শিল্পই মোক লেহেমীয়া কৰিবলৈ দি মই ভিতৰত কিছু সময় কটালোঁ।
সংগ্ৰহালয়টো ভ্ৰমণৰ মোৰ অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে ইয়াত পঢ়ক।

ফিটজৱিলিয়াম সংগ্ৰহালয়।

আৰু তাৰ পিছত, কেম্ব্ৰিজ সঁচাকৈয়ে আৰম্ভ হ’ল।
ট্ৰাম্পিংটন ষ্ট্ৰীটৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি গৈ এটাৰ পিছত এটাকৈ ঐতিহাসিক অট্টালিকা পাৰ হৈ গ’লোঁ— পিটাৰহাউচ, পেমব্ৰুক কলেজ, ছেইণ্ট কেথাৰিন কলেজ আৰু কৰ্পাছ ক্ৰীষ্টি কলেজ।

এই সকলোবোৰ সুপৰিচিত কলেজ। প্ৰত্যেকেই যেন নিজৰ নিজৰ পৰিচয়, নিজৰ নিজৰ নিস্তব্ধ গৌৰৱ কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছিল।
১২৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পিটাৰহাউছ, কেম্ব্ৰিজৰ কলেজবোৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি।

পিটাৰহাউচ কলেজৰ অট্টালিকাবোৰ ইমানেই ধুনীয়া যে মই ফটো এখন তোলাৰ বাবে তৎপৰ হৈ মোৰ চেলফি ষ্টিকটো উলিয়ালো।

১০ লাখ পাউণ্ড ব্যয়ৰে নিৰ্মিত কৰ্পাছ ঘড়ী (The Corpus Clock), যাক ফৰিং ঘড়ী (the Grasshopper Clock) বুলিও কোৱা হয়, ই কেৱল এটা টাইমপিছ নহয়—ই সময়ে প্ৰকৃততে কেনেকৈ কাম কৰে তাৰ এক আকৰ্ষণীয় সোঁৱৰণী।
পৰম্পৰাগত মুখ বা হাত অবিহনে ডিজাইন কৰা এই ঘড়ীটোৰ অনিয়মিত গতিয়ে সময় যে সদায় স্থিৰ বা অনুমানযোগ্য নহয় আৰু জীৱনৰ খলা-বমা ছন্দক প্ৰতিফলিত কৰে।

The Corpus Clock ৰ সন্মুখত থিয় হৈ মই এখন ফটো ক্লিক কৰিলোঁ।

তাৰ পিছত আহিল কিংছ পেৰেড (King's Parade), য’ত মই পালোঁ ৰাজকীয় কিংছ কলেজ (King's College) আৰু শ্বাসৰুদ্ধ কৰা কিংছ কলেজ চেপেল (King's College Chapel)। ইয়াত থিয় হৈ মোৰ নিজকে সৰু যেন লাগিল।

পৰ্যটনৰ এটা প্ৰধান কেন্দ্ৰ কিংছ পেৰেড, কেম্ব্ৰিজৰ এটা প্ৰিমিয়াৰ, কেন্দ্ৰীয় ৰাস্তা, কিংছ কলেজ চেপেল আৰু চেনেট হাউছকে ধৰি ঐতিহাসিক স্থাপত্যৰ বাবে বিখ্যাত।

কিংছ পেৰেডত ৰৈ মই ইয়াত ঘূৰি ফুৰা বিভিন্ন ধৰণৰ মানুহ পৰ্যবেক্ষণ কৰিলোঁ।

কিংছ কলেজ চেপেল (The King's College Chapel) ক ইংৰাজী গথিক স্থাপত্যৰ অন্যতম উত্তম উদাহৰণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইয়াত বিশ্বৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ফেন ভল্ট আছে, আনহাতে ইয়াৰ ষ্টেইনড গ্লাছৰ খিৰিকী আৰু কাঠৰ চান্সেল স্ক্ৰীণক সেই যুগৰ উন্নতমানৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।

কিংছ কলেজ চেপেল ভিতৰৰ অংশ

ওচৰতে থিয় হৈ আছিল গ্ৰেট ছেইণ্ট মেৰী চাৰ্চ (Great St. Mary's Church) আৰু গনভিল আৰু কেয়াছ কলেজ (Gonville and Caius College), যিয়ে প্ৰতিটো ৰাস্তাৰে বৈ যোৱা যেন লগা ইতিহাসৰ ছন্দটোক আৰু অধিক জোৰদাৰ কৰি তুলিছিল।
গনভিল এণ্ড কেয়াছ কলেজক musical college হিচাপে জনা যায়, বিশেষকৈ ইয়াৰ সক্ৰিয় সংগীত সমাজ আৰু বিখ্যাত কলেজ কোৰাছ দলৰ বাবে।

গনভিল আৰু কেয়াছ কলেজ।

তাৰ পৰা ওলাই আহি মই ট্ৰিনিটি লেন (Trinity Lane) ত বিচৰণ কৰিলোঁ—এটা সৰু পথ য’ত দুয়োফালে ঐতিহাসিক অট্টালিকাবোৰ ওপৰলৈ উঠিছে, যেন আপোনাক শতিকাৰ কাহিনীবোৰৰ ভিতৰত লাহে লাহে আবদ্ধ কৰি ৰাখিছে। ই বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ মহাবিদ্যালয়ক সংযোগ কৰে।

ট্ৰিনিটি লেনত মই, লক্ষ্যহীনভাৱে বিচৰণ কৰিছো।

আৰু তাৰ পাছত হঠাতে ট্ৰিনিটি কলেজ (Trinity College) ৰ মূল ক’ৰ্ট, গ্ৰেট ক’ৰ্ট (the Great Court) ত আকৌ ঠাইখিনি মুকলি হ’ল।
ট্ৰিনিটি কলেজ আটাইতকৈ ধনী আৰু কেম্ব্ৰিজৰ অন্যতম বৃহৎ কলেজ হিচাপে পৰিচিত, ই অপৰিসীম শৈক্ষিক শক্তিৰ বাবে সুনাম অৰ্জন কৰে।
শ্ৰীনিবাস ৰামানুজন, জৱাহৰলাল নেহৰু, ৰাজীৱ গান্ধী, অমৰ্ত্য সেন আদি বহুতো বিখ্যাত ভাৰতীয় ব্যক্তিয়ে ইয়াত অধ্যয়ন কৰিছিল।
অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ বিজ্ঞানী আইজাক নিউটনেও ট্ৰিনিটি কলেজত অধ্যয়ন কৰিছিল, য’ত এতিয়াও তেওঁৰ মাধ্যাকৰ্ষণ তত্ত্বক অনুপ্ৰাণিত কৰা বিখ্যাত আপেল গছজোপাৰ বংশধৰ বুলি কোৱা এজোপা আপেল পোৱা যায়।

ট্ৰিনিটি কলেজ।

অলপ দূৰলৈ খোজ কাঢ়ি গৈ ছেইণ্ট জনছ (St. John's) কলেজ পালো, বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ অন্যতম বৃহৎ আৰু ধনী কলেজ। আমাৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ড° মনমোহন সিঙে ইয়াত অৰ্থনীতি বিষয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল।

এটা সময়ত ঘূৰি ঘূৰি ভোক লগাত মই The Mitre ত ভৰি দিলোঁ।
এই ১৫০ বছৰীয়া সুপৰিচিত আইকনিক ব্ৰিটিছ পাবত বিভিন্ন ধৰণৰ খাদ্য সামগ্ৰী যেনে চেণ্ডুইচ, চূপ, পাই, ফিচ এণ্ড চিপছ, বাৰ্গাৰ, বুফে ডিচ, হট ড্ৰিংকছ আৰু এলকহলিক আৰু চফ্ট দ্ৰিঙ্কচ্ পৰিবেশন কৰা হয়। মই বাৰ্গাৰ আৰু ক্ৰেনবেৰীৰ ৰস খালোঁ।

ই কেৱল এটা ষ্টপতকৈও বেছি আছিল—এয়া আছিল এক অভিজ্ঞতা। অলপ জিৰণি, বহিবলৈ, পৰ্যবেক্ষণ কৰিবলৈ, কেৱল পাৰ হৈ যোৱা দৰ্শনাৰ্থী এজনতকৈ ঠাইখনৰ অংশ বুলি অনুভৱ কৰিবলৈ এটা মুহূৰ্ত।

The Mitre, দেখাত বৰ ধুনীয়া।

অৱশেষত মোৰ খোজবোৰে মোক নদীৰ ফালে লৈ গ’ল।
কুইছাইড (Quayside) ৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি গৈ থাকোঁতে চহৰখনক বেলেগ কোণৰ পৰা দেখিলোঁ—পানীত প্ৰতিফলিত, গতিবিধিৰ দ্বাৰা কোমল হৈ পৰা।
কুইছাইড হৈছে কেম (Cam) নদীৰ কাষৰ এটা ঐতিহাসিক, নদীৰ পাৰৰ অঞ্চল, পৰ্যটন, অবসৰ আৰু উন্নতমানৰ খাদ্যৰ বাবে এক ব্যস্ত কেন্দ্ৰ। ই পৰম্পৰাগত পাণ্টিং, টেৰেচ ডাইনিং থকা ৰেষ্টুৰেণ্ট, আৰু ঐতিহাসিক পাব, স্থানীয় আৰু পৰ্যটক উভয়ৰে বাবে জনপ্ৰিয়।

Teri Aki Restaurant and Bar, কোৱাইছাইডৰ এখন জাপানীজ ৰেষ্টুৰেণ্ট।

ৰিভাৰ কেমত নাওত উঠি ফুৰিবলৈ যোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লোঁ, তেওঁলোকে ইয়াক পাণ্টিং বুলি কয়।
পাণ্টিঙৰ এটা বিশেষ আকৰ্ষণ আছে। নাওখন লাহে লাহে, প্ৰায় অনিচ্ছাকৃত ভাৱে যোৱাৰ দৰে গতি কৰে, সকলো লক্ষ্য কৰিবলৈ সময় দিয়ে—দলং, গছ, নদীৰ কাষত ৰূপৱতীভাৱে থিয় হৈ থকা কলেজৰ পিছফালৰ অংশ।

কেম নদীত পাণ্টিঙৰ বাবে মানুহে অপেক্ষা কৰি আছে।

ইয়াৰ পিছত নদীৰ কাষৰ কাঠৰ সৰু সৰু দলংবোৰেৰে খোজ কাঢ়ি নিজৰ গতিৰে দৃশ্য উপভোগ কৰিলোঁ।

আৰু তাৰ পিছত, মই বহিলোঁ।
কেম নদীৰ পাৰত। আন মানুহৰ মাজত, যিসকলেও যেন একে কামেই কৰি আছিল। মাত্ৰ বহি আছিল।
ইমান খোজ কঢ়াৰ পিছত ইয়াক প্ৰাপ্য যেন লাগিল। আৰু গভীৰ শান্তিপূৰ্ণ।

কেম নদীৰ কাষৰ কাঠৰ সৰু খোজকঢ়া দলং।

মই সময়লৈ চালোঁ, ইতিমধ্যে পাঁচটা বাজিছে।
মোৰ আন এটা পৰিকল্পনা আছিল— সন্ধিয়াটো লণ্ডনত কটোৱাৰ। গতিকে লাহে লাহে কেম্ব্ৰিজ এৰি ষ্টেচনৰ ফালে উভতি যাবলৈ ধৰিলোঁ।
অলপ অপেক্ষাৰ অন্তত লণ্ডনলৈ উভতি অহা ট্ৰেইনত উঠি লণ্ডনত সন্ধিয়াটো সুন্দৰকৈ কটালোঁ।

ৱৰ্থিংলৈ উভতি আহোঁতে মাজনিশা হৈছিল।
ট্ৰেইনখন খালী হৈ গৈছিল, এনে লাগিছিল যেন ই মাত্ৰ মোক ৱৰ্থিঙত থবলৈহে আহিছে।
প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিদেশত ৰাতি ইমান দেৰিকৈ অকলে খোজ কাঢ়িলোঁ। ৰাস্তাবোৰ অধিক নিস্তব্ধ আছিল, তথাপিও খালী নাছিল। কেইখনমান পাব (pub) এতিয়াও মাত আৰু হাঁহিৰে জীৱন্ত হৈ আছিল।

মাজনিশা ৱৰ্থিঙৰ জনশূন্য পথ।

মনে মনে অলপ ভয় লাগিল—কিন্তু বাহ্যিক ভাৱ-ভঙ্গীত সেইটো প্ৰকাশ নকৰিলো।
মই স্থিৰভাৱে খোজ কাঢ়িলোঁ। আত্মবিশ্বাসেৰে।

আৰু অৱশেষত যেতিয়া মই মোৰ হোটেলখন নিৰাপদে আহি পালোঁ, তেতিয়াহে মই সকাহ পালোঁ।
এটা যথেষ্ট দীঘলীয়া দিন আছিল।